Wenezuela, kraj opozycyjnej przywódczyni Marii Coriny Machado, jest jedną z ulubionych zabawek międzynarodowego ruchu reakcjonistycznego w momencie zatruwania dyskursu publicznego. Aktorzy z obu stron Atlantyku manipulują wenezuelską polityką, dostosowując ją do swoich narracji. W Hiszpanii, na przykład, odegrała ona kluczową rolę w kampanii oszczerstw przeciwko Podemos: począwszy od fabrykowania fałszywych informacji w mediach, po konstruowanie fałszywych spraw sądowych i zastraszanie osób związanych z wenezuelskimi instytucjami. Znacząca rola Machado w interwencjonistycznej polityce Stanów Zjednoczonych wymierzonej w Caracas, prowadzi prosto do jednego z największych centrów finansowania, idei i siły operacyjnej przemysłu dezinformacji: Atlas Network.
Obserwacja ewolucji Atlas Network, założonego w 1981 roku przez Antony’ego Fishera, w międzynarodowego giganta, jakim jest dzisiaj, oraz zrozumienie jego wpływu na antydemokratyczną ofensywę oznacza ujawnienie ostatnich warstw, za którymi ukrywają się ci, którzy wspierają Trumpa, Orbána, Abascal czy Ayuso. Koniec, końców „prawda”, „ojczyzna”, „rodzina” i „wolność”, które ci politycy twierdzą, że bronią, są niczym innym niż pustymi sloganami, dzięki którym posiadacze wielkiego kapitału, którzy finansują Atlas Network uzasadniają barbarzyństwa popełniane w obronie ich rosnących przywilejów.
Fisher, który w latach 50. założył Institute of Economic Affairs (IEA) w Londynie, stał się kluczową figurą w powstawaniu ideologii neoliberalizmu w Wielkiej Brytanii. Wraz ze zwycięstwem Margaret Thatcher w wyborach w 1979 roku, neoliberalizm przekształcił się ze szkoły myśli ekonomicznej w hegemoniczny światopogląd narzucany dogmatyczną siłą. „Nie ma żadnej alternatywy”, stwierdziła ówczesna premier Wielkiej Brytanii; była to era „końca historii” – kapitalizmu, który wyzwolił się spod nadzoru państwa, który osiągnął swoje finałowe stadium rozwoju. Od tamtego momentu zadaniem społeczeństwa było po prostu obserwowanie, jak rynek pochłania wszystko. Był to system idealny, rzekoma przyszłość ludzkości.
Atlas Network narodził się w tych warunkach posiadając jasny cel: wstrzyknąć wśród ludzi doktrynę neoliberalną nie tylko jako jedyny socjoekonomiczny model, ale jako racjonalność samą w sobie, zdolną kształtować jak ludzie postrzegają i interpretują świat. Osiągnięcie tego wymagało depolityzacji konceptów takich jak wolny rynek, prywatyzacja, czy deregulacja, oddzielając je od konkretnych interesów, którym one rzeczywiście służyły, prezentując je w zamian jako niezbywalne prawdy. Instrumentem do osiągnięcia tego celu było to, co naukowcy Marie-Laure Djelic i Reza Mousavi nazywają „think tankiem neoliberalnym”.
Z poparciem intelektualnych prekursorów neoliberalizmu Friedricha Hayeka i Miltona Friedmana (założycieli Stowarzyszenia Mont Pelerin i symbolicznych przywódców Austriackiej, i Chicagowskiej szkoły ekonomii), Margaret Thatcher oraz dzięki licznym prywatnym dotacjom, Atlas Network (wcześniej „Atlas Economic Research Foundation”) uruchomiło działalność w San Francisco. Jej roczny budżet wynosił około 150,000 $, z misją pełnienia funkcji inkubatora dla neoliberalnych think tanków na całym świecie. Wraz z objęciem rządu przez Ronalda Reagana w styczniu 1981 roku oraz z udziałem wielkich amerykańskich ultrakonserwatywnych fundacji, takich jak Heritage Foundation, w realizacji projektu Atlas sprawiły, że Stany Zjednoczone stały się idealnym miejscem dla jego powstania. W końcu jest to kolebka kapitalistycznego imperializmu. Według jej własnego raportu rocznego z 2023r., Atlas Network posiadał już budżet 28 milionów dolarów, a jej sieć think tanków rozciągała się na 589 podmiotów w 103 różnych krajach.
Metody wykorzystywane przez te indoktrynujące instytucje sięgają od organizacji wydarzeń, dzięki którym sieć się wzmacnia i rozszerza, do tworzenia centrów edukacyjnych, które zaszczepiają ultraliberalną ideologię młodszemu pokoleniu, posługując się również bardziej niekonwencjonalnymi metodami, takimi jak utworzenie Międzynarodowego Korpusu Wolności Atlas(ang. International Atlas Freedom Corps) w 2003 roku, którego zadaniem było przeszukiwanie świata w celu znalezienia kandydatów na przywódców „think labów”. Prościej mówiąc, głównym celem było zaprowadzić neoliberalną doktrynę do możliwie jak największej liczby miejsc, ukrywając ją pod płaszczem niezależnej ekspertyzy, bądź nawet jako naukowo-brzmiące hipotezy, dzięki ich poczynionym staraniom na polu akademickim.
Polityczne początki wcześniej wspomnianej Marii Coriny Machado są idealne dla zrozumienia mechanizmu powiązań pomiędzy Atlas Network a Stanami Zjednoczonymi oraz tego, jak macki tej sieci think tanków wpływają na miejsca, które chcą wyrwać się spod zasięgu wpływów amerykańskiego imperializmu.
Lata dwutysięczne rozpoczęły się w Wenezueli z reelekcją Hugo Chaveza. W jego ścieżce politycznej o socjalistycznej naturze, podkreślał intencje zakończenia przepływu kapitału pochodzącego z szerokich bogactw terytorium narodowego, na którym bardziej korzystały zagraniczne prywatne korporacje niż społeczeństwo Wenezueli. Jedną z firm o największym udziale w tym kolonialnym wyzysku był koncern naftowy Exxon, z siedzibą w Stanach Zjednoczonych oraz o znaczącej roli w finansowaniu Atlas Network.
Rząd Chaveza chciał nie tylko ograniczyć zyski sponsora Atlas, ale również zagrozić neoliberalnemu konsensusowi w całości. Dla operacji destabilizującej, sieć polegała na Cedice, wenezuelskim think tanku będącym w szeregach Atlas Network. Dobrze podlana amerykańskimi funduszami poprzez National Endowment for Democracy (NED), Cedice prowadziło inicjatywy wszelkich rodzajów w opozycji do Chaveza, oraz nawet jego przewodnicząca, Rocío Guijarro, podpisała dekret dzięki któremu zamierzała wdrożyć w życie zamach stanu z kwietnia 2002 roku. Imię Marii Coriny Machado pojawia się wśród osób obecnych podczas zaprzysiężenia zarządu 12 kwietnia 2002r., w wyniku zamachu stanu. Wcześniej była członkinią Cedice, ale wkrótce miała zacząć się wyróżniać.
W lipcu tego samego roku utworzyła organizację społeczną Súmate, której anty-Chavezowska działalność otrzymała od samego początku wsparcie Stanów Zjednoczonych, znowuż za pośrednictwem NED. Dokument tej agencji ukazał, iż Súmate otrzymało przynajmniej 53,400 $ bezpośrednio od NED w 2003 roku.
Od tamtego momentu, Machado była ważną postacią wewnątrz ogromnej sieci Atlas Network. Jej imię pojawiało się przy praktycznie każdej kampanii dezinformacji wymierzonej w destabilizację sytuacji politycznej w Wenezueli, a w zamian, Atlas żarliwie promował ją w swoich wydarzeniach i publikacjach. Związek jest oczywisty i niezaprzeczalny: w 2014r., Machado publicznie podziękowała Atlas Network za jego „wsparcie i inspirację.” Niedawno, 10 października 2025r., oficjalny profil Atlas Network na platformie X celebrował zdobycie przez nią Nagrody Nobla, podkreślając swoją „długą, profesjonalną relację z Machado, która przemawiała na corocznym Obiedzie Wolności (ang. Freedom Dinner) organizacji w 2009 roku.”
Od samego początku, dezinformacja grała kluczową rolę w operacjach Atlas Network. Dla organizacji tak blisko powiązanej z korporacjami wydobywczymi lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte były burzliwym okresem ze względu na konsolidację ruchu ekologicznego. Poza korporacją Exxon, biznesowe imperium braci Koch – drugiej najbogatszej rodziny w Stanach Zjednoczonych oraz kolejnych bliskich finansjerów Atlas Network – inwestowali wielkie sumy pieniędzy w projekty, które były kwestionowane za swój wpływ na środowisko. I nie były to jedyne korporacje, które zasilały konta tej sieci think tanków.
W ciągu zaledwie kilku lat działalności, Atlas Network udało się ugruntować swoją pozycję jako centrum w grupie organizacji poświęconych szerzeniu dezinformacji promującej negację zmian klimatycznych na całym świecie. Centrum badawcze DeSmog opisało tę sieć jako „antynaukowy kompleks przemysłowy”, ponieważ Atlas Network tworzyło coś w rodzaju proto-przemysłu dezinformacji.
Jest to możliwe odnaleźć przypadki szerzonych kłamstw na całym świecie jeszcze lata przed powstaniem platform takich jak Twitter, w które to sieć Atlas była zaangażowana. Jednym z najbardziej paradygmatycznych przykładów jest kłamstwo o broni masowego rażenia w Iraku. Podczas komisji śledczej ds. 9/11, jedną z osób, które wysunęły teorię, która przypisała ten atak terrorystyczny Irakowi była Laurie Mylroie, członkini American Enterprise Institution (AEI), think tanku należącego do Atlas Network. Od tamtego momentu, liczni członkowie AEI, tacy jak Lynne Cheney, John Bolton, oraz Michael Ledeen przyłączyli się do globalnej kampanii dezinformacji, której rezultatem była inwazja na Irak. George Bush posunął się tak daleko, by zadeklarować: „Podziwiam bardzo AEI (…) Nie bez powodu, regularnie pożyczałem jednych z waszych najlepszych ludzi.”
Wachlarz nowych możliwości zapewniła rewolucja mediów społecznościowych, mnóstwo współczesnych przykładów pokazuje jak Atlas Network zintegrowało potencjał nowych form komunikacji na rzecz swojej antydemokratycznej działalności. W listopadzie 2021r., na kilka dni przed wyborami powszechnymi w Nikaragui, trzy sieci społecznościowe o największym wpływie na opinię publiczną – Instagram, Facebook oraz Twitter – zawiesiły setki kont najważniejszych serwisów medialnych, dziennikarzy oraz aktywistów lewicy sandinistowskiej. Wytłumaczenie – przynajmniej w przypadku Instagrama i Facebooka – było przedstawione w raporcie spółki macierzystej Meta, kierowanej przez Bena Nimmo, w którym to profile te były oskarżone, bez żadnych dowodów, o bycie fałszywymi. Tak jak Maria Corina Machado oraz praktycznie każdy lider tych brudnych kampanii, Nimmo łączy w swej postaci wpływy amerykańskiej administracji oraz Atlas Network. Był kierownikiem działu badań w spółce Graphika, będącej inicjatywą fundowaną przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, oraz częścią Atlantic Council – neoliberalnego think tanku, który między samym 2022 i 2023 rokiem, przekazał 537,750 $ organizacji Atlas Network.
W Unii Europejskiej, wpływ Atlas Network również jest ogromny. Badanie przeprowadzone przez Observatoire des multinationales ilustruje zakres, w którym ten rój organizacji zinfiltrował miejsca, z których opracowywane są polityki publiczne regulujące kształt świata. ECIPE, jeden z ponad pół tysiąca think tanków tworzących tę sieć, działa w Europie jako instrument utrwalający ład neoliberalny, ostro krytykując jakiekolwiek inicjatywy minimalnie podważające deregulację na korzyść wartości takich jak równość lub redystrybucja. Pomimo wyraźnego nastawienia ideologicznego, Politico – referencyjne medium w kręgach decyzyjnych UE, regularnie powtarza te narracje, prezentując je jako pochodzące z „niezależnego” źródła. Jeszcze poważniejsze jest to, że sam Parlament Europejski uważa, iż opinie wyrażane przez ECIPE są „niezależną eksperyzą”, jak stwierdzono w tym samym artykule.
Epicenter, kolejna z organizacji Atlasu w Europie, publikuje ranking tego, co nazywa „państwami niańczącymi”, mając na celu potępienie ograniczeń swobód obywatelskich. Klasyfikacja ta uznaje regulacje alkoholowe oraz tytoniowe za niezgodne z prawem, jest to kryterium, które wyraźnie ukazuje jak te think tanki rozumieją słowo „wolność”: jako możliwość czerpania korzyści ekonomicznych bez limitów, nawet z zagrożeniem dla zdrowia publicznego. Ponownie, to Atlas Network jest odpowiedzialne za dezinformację w służbie posiadaczy wielkiego kapitału, którzy odmawiają przekazania choćby minimalnej części swoich przywilejów w pościgu za mniej nierównym światem. Świadczą o tym powiązania między Philip Morris, największym producentem wyrobów tytoniowych na świecie, a siecią od momentu jej powstania. René Scull, były wiceprzewodniczący koncernu, zasiadał w radzie nadzorczej Atlas Network, oraz udokumentowane jest otrzymanie przez sieć darowizny w wysokości prawie pół miliona dolarów od Philip Morris w 1995 roku.
W 2023r., Epicenter pochwalił się dotarciem do 250 milionów osób w podzięce za przekazanie informacji organizacji ponad 300 razy w Europejskich mediach.
W skrócie, Atlas Network posiada dzisiaj możliwość narzucenia jakiejkolwiek narracji w politycznej przestrzeni, a nawet kształtować tę niematerialną ale plastyczną przestrzeń w której toczy się większość bitew kulturowych znanej jako „zdrowy rozsądek”.
W Hiszpanii, partia Vox najlepiej utożsamia reakcyjną ofensywę uruchomioną przez neoliberalne elity jako mechanizm obronny przeciwko upadkowi kapitalistycznego systemu, i nie powinna już nikogo dziwić przynależność Atlas Network na politycznej ścieżce tej skrajnej partii. Powiązania można między nimi można znaleźć jeszcze przed formalnym wejściem tej partii do krajobrazu politycznego kraju.
Zalążek Vox został wykuty w fundacji DENAES, stworzony i nadzorowany przez Santiago Abascala – gdzie towarzyszyli mu Javier Ortega-Smith oraz Iván Espinosa de los Monteros – do 2014 roku. Na przestrzeni tych lat, Esperanza Aguirre zapewniał hojne wsparcie finansowe obecnemu liderowi Vox; np. Wspólnota Madrytu udzieliła jej prawie 300 tysięcy euro między 2008 a 2012 rokiem. W tym przypadku powiązanie z Atlas Network jest dwojakie: Aguirre był członkiem rady nadzorczej FAES, na dodatek posiadając relację z fundacją Civismo, obydwie należące do sieci think tanków Atlas Network.
FAES, założone przez José María Aznara (również blisko związanego z Atlas), odegrało kluczową rolę w powstaniu Vox. Z jej szeregów pochodził mężczyzna, który miał przewodzić Vox w jej pierwszych krokach, Alejo Vidal-Quadras. Z tej samej organizacji pochodził również Rafael Bardají, odpowiedzialny za sukces Vox w ostatnich latach w zakresie strategii dezinformacyjnych opracowanych przez Steve’a Bannona które dzisiaj „zalały łajnem” hiszpańską sferę polityczną. Jedną z głównych broni partii jest fundacja Disenso, utworzona w 2020 roku i przewodzona przez Jorge Martín Fríasa, bezpośrednio powiązanego z FAES oraz założyciela Floridablanca Network, sieci zawartej na liście think tanków Atlas Network. Co więcej: dyrektor wcześniej wspomnianej fundacji Civismo, Juan Ángel Soto, pracował również w Disenso jako kierownik ds. stosunków międzynarodowych.
Uruchomienie – z Disenso jako czołową organizacją – portalu La Gaceta de la Iberosfera, zapewniającego stałe źródło kłamstw i mowy nienawiści, umiejscawia strategię Vox w tym samym szeregu co dynamika operacyjna Atlas Network na całym świecie.
Z dwójcy Vox-Disenso wyłania się również Madrid Forum, międzynarodowy szczyt skrajnej prawicy, której akt założycielski, Karta Madrycka, zeznaje z mrożącą krew w żyłach jasnością o istnieniu zorganizowanej sieci, która stanowi rdzeń faszystowskiej ofensywy. Pośród jej sygnatariuszy znajdują się Alejandro Chafuen, były CEO oraz były przewodniczący Atlas Network; Roger Noriega, łącznik rządu Stanów Zjednoczonych z przemysłem dezinformacji; oraz profesjonalni przewrotowcy tacy jak Maria Corina Machado lub boliwijski Arturo Murillo.
Żeby uzmysłowić jeszcze lepiej jakie możliwości wpływania na hiszpańską populację posiada Atlas Network, wystarczy spojrzeć na relację łączącą Atlantic Institute of Government, kolejnej organizacji założonej przez Aznara i przynależącej do sieci Atlas, oraz Uniwersytetu Francisco de Vitoria, posiadanego przez Legioniści Chrystusa (ang. Legionaries of Christ). Ich współpraca ilustruje sukces inicjatywy Antony’ego Fishera z 1981 roku: ponad 20 tysięcy młodych ludzi – wg danych własnych uczelni – będzie w tym roku akademickim narażona na neoliberalną indoktrynację prezentowaną jako wiedza akademicka. Mówcy tacy jak Vicente Valles, prezenter najczęściej oglądanego programu informacyjnego w Hiszpanii i pionek przemysłu dezinformacji, są często zapraszani przez Atlantic Institute do odwiedzania studentów uczelni powiązanych z meksykańskim założycielem Legionistów, seryjnym pedofilem Marcialem Macielem.
